Một đảng viên Xã hội

Phan Văn Trường bắt đầu tấn công nhà nước thực dân, qua những bài tiêu biểu:

- Một đảng viên Xã hội làm Toàn quyền Đông Dương (số 25, ngày 26-11-1925).
- Bài diễn thuyết đầu tiên của ông Varenne: tư tưởng chính kiến và lập luận sai lầm (số 23, ngày 7-12-1925). - Màn hài kịch của xứ thuộc địa
- Một thứ hiến pháp kỳ quặc (số 27, ngày 21-12-1925).
- Lập luận sai lầm và xuyên tạc về tình trạng “an cư lạc nghiệp” hiện tại (số 32, ngày 7-1-1926), v.v...

Kể từ số 21 (30-11-1925), Phan Văn Trường cho đăng tải theo kiểu tiểu thuyết nối dài một thiên hồi ký nhan đề “Một cuộc âm mưu khuynh đảo chính quyền do người Việt chủ trương ở Paris” hay “Sự thật về vấn đề Đông Dương” trong đó tác giả thuật lại những hoạt động của sinh viên Việt Nam, của Phan Châu Trinh, Nguyễn Ái Quốc ở Paris; nhà cầm quyền Pháp đề quyết tác giả là kẻ chủ mưu phản loạn. Nguyễn An Ninh viết một loạt bài về “Nước Pháp ở Đông Dương” (kể từ số 20).

Loạt bài này về sau được in thành sách ở Paris do ấn quán F. Debeauve, năm 1926. Nguyễn Tịnh viết bài nhan đề “Ông Varenne và quyền tự do báo chí” (số 22 ngày 3-12-1925), E. Dejean de la Bâtie đề cập đến “chính sách thuộc địa”, “chế độ và người của chế độ” (số 21 ngày 30-11-1925), v.v... Tờ La Colche Fêlée do Phan Văn Trường chủ trương nắm vững đường lối ấy đến ngày 3-5-1926, thì bị đình bản để rồi tiếp tục tranh đấu kể từ đầu tháng 5 năm 1925, đổi tên là tờ L’Annam.

Bộ biên tập nói chung gồm các ngòi bút quen thuộc: Nguyễn An Ninh, Phan Văn Trường, Engène Dejean de la Bâtie, Nguyễn Tịnh, Octave Fêlée, Trung Kỳ... Vì thiếu tài liệu nên chúng tôi không dám quyết đoán ai đã dùng những biệt danh: Đố Biết, Octave Fêlée, Trung Kỳ, Nguyễn Tịnh xuất hiện đều đặn nhất, cũng là biệt danh. Riêng về E.D. de la Bâtie, ta biết đây là ông chủ nhà in đảm trách việc ấn loát tờ La Cloche Fêlée đồng thời cũng là chủ bút. Ngoài ra, ông cũng là chủ bút của tờ L’Echo Annamite, L’Indochine(1). Trên tờ La Cloche Fêlée, ngoài phận sự quản nhiệm, chủ bút, ông còn trực tiếp viết nhiều bài bình luận chính trị chống chính sách thuộc địa ở Đông Dương. Trong một cuộc mít tinh, ông đã diễn thuyết chống thực dân, bị bắt tại trận một lượt với Nguyễn An Ninh.
Xem thêm: mua sách trực tuyến