Lúc mới chập chững vào đời, báo chí là công cụ tuyên truyền cho nhà nước. Trong cuộc đấu tranh giành độc lập, mặt trận văn hóa cũng không thể thiếu được. Khi các chiến sĩ lên tiếng, xả thân tranh đấu, họ không quên vấn đề văn hóa và người cầm bút không thể làm ngơ trước bao nhiêu biến cố quan trọng: bản án tử hình dành cho Phan Bội Châu, đám tang Phan Châu Trinh, bản án tử hình của các liệt sĩ Yên Bái là bao nhiêu cơ hội tốt để báo chí nói đến, loan tin cho đồng bào. Ở Bắc Kỳ, báo chí đã từng nhắc đến những áng văn của các chiến sĩ Duy Tân bên Trung Hoa: Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu trong khi ở Nam Kỳ những người làm báo trong đó có sinh viên, trí thức du học từ Pháp trở về đã viết bài nhằm vào việc kêu gọi các tầng lớp nhân dân đứng lên đấu tranh chống bất công xã hội. Dân chúng tán thưởng và ủng hộ việc làm của báo chí. Những biến cố quan trọng như sự nhậm chức của Toàn quyền Varenne, thuộc đảng Xã hội, sự xuất hiện của phong trào Cộng sản, cũng là cơ hội để báo chí bình luận về những vấn đề “quốc sự”, về tư tưởng dân chủ, tự do, những vấn đề mà trước kia nhà cầm quyền cố ý không cho nói tới. Nguyện vọng tha thiết của dân chúng từ Bắc chí Nam lúc bấy giờ là muốn tham gia, muốn góp phần xây dựng tương lai đất nước. Báo chí đã đáp ứng phần nào nhu cầu ấy và đã trực tiếp hoặc gián tiếp kêu gọi đồng bào ở ba miền đất nước nên chung sức chống lại thực dân Pháp. Báo chí trong giai đoạn này còn đăng tải nhiều bài viết về lịch sử dân tộc cho người đọc thông cảm với nhau, để hiểu rằng ba miền với ba chế độ cai trị khác nhau chỉ là sự phân chia giả tạo, ngoài ra, ai muốn tìm hiểu thêm về các học thuyết chính trị thì có thể tìm đọc rải rác trên các báo những bài giới thiệu khá cặn kẽ. Xem thêm: nhật Bản đến và yêu