Khoa học và công nghệ tồn tại và phát triển

​

Khoa học và công nghệ tồn tại và phát triển trong môi trường kinh tế xã hội. Khoa học và công nghệ có tính xã hội sâu sắc. Quản lý khoa học và công nghệ phải càng ngày càng hoàn thiện trong toàn bộ quản lý kinh tế - xã hội.
Không có một quốc gia nào không quan tâm thích đáng đối với chính sách và quản lý khoa học – công nghệ. Hai vấn đề quan trọng trong quản lý khoa học – công nghệ như sau:

9.1. định hướng và xây dựng chính sách Muốn quản lý tốt nghiên cứu khoa học – công nghệ cần nắm vững các đặc điểm và phát huy được tiềm lực nghiên cứu khoa học.

Nhưng điều quan trọng nhất là phải định hướng và xây dựng các chính sách khoa học – công nghệ. Định hướng thể hiện việc xây dựng đường lối chủ trương, chiến lược hoạt động khoa học, xây dựng kế hoạch và các chương trình khoa học đồng thời xây dựng các chính sách phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội và khả năng của mạng lưới tổ chức và đội ngũ của cán bộ nghiên cứu. Chính sách phải tạo ra được môi trường xã hội thuận lợi cho hoạt động khoa học, khuyến khích các nhà khoa học sáng tạo ra giá trị khoa học và công nghệ.

Chính sách quản lý khoa học của nhà nước Việt Nam trong những năm qua đã được đổi mới đáng kể song song với đổi mới quản lý kinh tế xã hội. Chuyển từ nhà nước bao cấp về hoạt động khoa học và công nghệ đến phi tập trung hoá hệ thống chỉ huy nhưng vẫn nằm trong khuôn khổ quản lý hoạt động khoa học và công nghệ của nhà nước. Từng bước thừa nhận thành phần tư nhân trong hoạt động khoa học và công nghệ .

9.2. Đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học M ọi hoạt động xã hội của cá nhân và tập thể dù bất cứ hình thức nào cũng đều phải được đánh giá công bằng và chính xác của xã hội thông qua hệ thống quản lý. Đánh giá là công cụ để bảo đảm quản lý có hiệu quả.

Nói chung, đánh giá mọi kết quả hoạt động xã hội đều là rất khó khăn, phức tạp nhưng đánh giá kết quả nghiên cứu lại càng khó khăn và phức tạp hơn nhiều. Có nhiều phương pháp đánh giá nhưng không có phương pháp nào đủ hoàn hảo. Vì vậy khi đánh giá kết quả nghiên cứu cần áp dụng và phối hợp nhiều phương pháp. Thường khi đánh giá một công trình nghiên cứu, người ta phải tính đến các yếu tố như sau:

- Công trình nghiên cứu đó thuộc loại hình thức nghiên cứu cơ bản, ứng dụng, triển khai hay dự báo, thăm dò. Đối với nghiên cứu cơ bản thì không thể tính được giá trị kinh tế mà có thể tính đến giá trị bổ sung, hoàn thiện, phát triển đối với ngành và bộ môn khoa học. Đối với nghiên cứu ứng dụng thì tuỳ thuộc vào nội dung cụ thể để xem xét tính thiết thực, hữu ích và tác động hiệu ứng do công trình tạo ra.
Đối với nghiên cứu triển khai thì đánh giá bằng hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội nếu không sẽ vô nghĩa. Ngoài ra, còn phải xem xét đến tác động sinh thái. Có thể có 3 trường hợp như sau:
- Công trình nghiên cứu không đóng vai trò gì trong việc làm hại hoặc lợi cho môi trường.
- Công trình nghiên cứu gây tác hại cho môi trường.
- Công trình nghiên cứu có tác dụng cải thiện môi trường.
Xem thêm: Nhà đầu tư thông minh